تنظیمات
اندازه فونت :
چاپ خبر
گروه : بسیج مدرس
حوزه : تحلیل, جهاد خدمت رسانی و سازندگی
شماره : 577
تاریخ : 26 می, 2016 :: 14:13
اردوهای جهادی؛ چرا؟

شاید اولین مفهومی که پس از شنیدن کلماتی از قبیل ((سازندگی)) و ((توسعه)) به ذهن می رسد، مفهوم "اقتصاد" است. اصولا برای شروع به کار هر پروژه یا فعالیت اقتصادی، نیاز به توجیح آن پروژه است. اغلب نیز توجیح این پروژه ها در دو حوزه ی فنی و اقتصادی صورت می گیرد. در بحث اردوهای جهادی دانشگاه که در آن بحث سازندگی مطرح می شود، همین بحث ((توجیه پذیری اقتصادی)) وجود دارد. شاید بتوان گفت بزرگترین شبهه ای که به برگزاری اردوهای جهادی وارد می شود، نداشتن توجیه اقتصادی این اردوهاست. این تفکر همچنین معتقد است: ((به جای آنکه چنین زمانی از دانشجویان و چنین بودجه ای از مسئولان صرف شود تا عده ای دانشجو در یک منطقه ی دورافتاده دست به سازندگی بزنند، بهتر است این بودجه مستقیما به کارگران و مردم همان منطقه برای آبادانی آنجا پرداخت شود. با این روش هم کمکی به معیشت آنان شده و هم موجب توسعه ی آن منطقه می شود)). در این نوشتار بر آن شدیم تا این شبهه را از چند منظر پاسخ دهیم: 1-به نظر نگارنده یکی از مهم ترین ویژگی های اردوهای جهادی، ((متکی به خود بودن)) آن است. کما اینکه در بطن مفهوم ((جهاد))، چنین خصوصیتی نهفته است. یعنی به جای آنکه دست اندرکاران این عرصه برای تامین منابع مورد نیاز این طرح صرفا به سراغ مسئولین دانشگاه رفته و بار هزینه های آن را بر دوش دانشگاه بگذارند، بهتر است در یک حرکت جهادی دیگر، با جذب منابع مالی و امکاناتی خارج از دانشگاه نظیر خیرین، صاحبان کسب و کارهای بزرگ و نیز مشارکت دادن آنان (و نه صرفا تقبل هزینه) در این طرح، هم وابستگی خود را به منابع محدود دانشگاهی کاهش داده و هم موجب فراگیر شدن ((گفتمان جهادی)) در سطحی وسیعتر از دانشگاه شوند. طبیعی است همراهی و همکاری مسئولین دانشگاهی و حتی کشوری در چنین ارتباط گیری  هایی در استقلال مالی این طرح نقش به سزایی دارد. 2-برگزاری اردوهای جهادی، اصول و قواعد خاص خود را دارد. یکی از این اصول، به کارگیری منابع و توانمندی های یک منطقه ی محروم برای رشد همان منطقه است. یعنی به عنوان مثال تهیه ی اقلام مورد نیاز برای این اردوها، تا حد ممکن از همان منطقه انجام شود. این کار موجب رونق نسبی کسب و کار در این مناطق می شود. پس همانطور که می بینیم، بودجه ی این طرح در همان منطقه هزینه می شود و به جیب مردم همان منطقه می رود. 3-نکته دیگری که طرز تفکر فوق بدان پی نبرده است این است که کار و فعالیت اقتصادی و سازندگی که در این طرح اجرا می شود، ذیل فعالیت و اهداف فرهنگی تعریف می شود چون اساسا این طرح یک ((طرح فرهنگی)) است نه یک ((طرح صرفا اقتصادی)). حتی فعالیت هایی از قبیل: ساخت مسجد، جوی آب، مرمت ساختمان ها، خدمات بهداشتی و درمانی، خدمات آموزشی و ... همگی ذیل یک هدف فرهنگی صورت می گیرد و تمام جهادگران در هریک از این حوزه ها باید از حداقل منطق و تاثیر فرهنگی کار خود مطلع باشند. در اینجا لازم است برخی آثار و دستاوردهای فرهنگی و اجتماعی این طرح شمرده شود: الف) دستاوردهای فرهنگی و اجتماعی بر دانشجویان و مردم:

  • ظهور روح ((دغدغه مندی)) در کالبد قشر مهمی از جامعه همچون دانشجویان یکی از ظرفیت های عظیم این حرکت فرهنگی است و اینکه بدانیم ((مسئول و مدیر متعهد امروز حاصل دغدغه مندی دانشجوی دیروز است)).
  • ((خودسازی)) یکی دیگر از ارمغان های این طرح است. دیدن مشکلات بسیار بخشی از جامعه در همان حال که خود جهادگر نیز زندگی پرچالشی دارد، می تواند مصداقی باشد از این بخش از آیه 231 سوره مبارکه بقره که می فرماید: ((...واذکروا نعمه الله علیکم ... و یاد کنید نعمت های خدا بر شما را)) و دقیقا همین خودسازی است که اصلی ترین دلیل هر فرد برای توجیه حضورش در چنین فعالیتی است. در واقع این طرح بیش و پیش از آنکه برای مردم این مناطق باشد، برای جهادگر مفید است و باید باشد.
  • به یقین ((دانشجو)) بودن به ((جویای علم)) بودن ختم نمی شود. به این دلیل واضح که ((دانش)) تنها در ((علم)) خلاصه نمی شود. مگر نه این که دانشجو، فردی تک بعدی در کسب علم صرف نیست؟ پیش شرط تأثیرگذاری دانشجویان در این طرح، ارتقای دانش و مهارت آنان در زمینه های مختلف است و در چنین طرحی است که علاوه بر استفاده از دانش جهادگر، به دیگر دانسته های او می افزاید و در یک کلام ((ظرفیت عظیمی است برای جلوگیری از تک بعدی شدن دانشجو)).
  • مشورت، برنامه ریزی، به کارگیری توانمندی های دانشجویان در کار گروهی که منجر به تقویت روحیه خودباوری می شود، تنها بخش کوچکی از دیگر نتایج چنین طرحی برای دانشجویان است.
  • تقویت روحیه امید در مردم مناطق محروم، ارتقای وحدت ملی و احساس دیده شدن، بخش کوچکی از ده ها تاثیر فرهنگی این طرح بر مردم این مناطق است.
ب)بخشی از دستاوردهای این طرح برای مسئولین: 1) انعکاس بی کم و کاست مشکلات مردم منطقه به مسئولین ذیربط جهت آگاهی و برنامه ریزی برای حل این مشکلات 2) حل بخش قابل توجهی از همین مشکلات توسط همین دانشجویان در خلال یک کار فرهنگی موثر 3) افزایش اعتماد مردم به مسئولین با آگاه شدن مسئولین از مشکلات و لمس فعالیت ها توسط مردم 4) جلوگیری از مهاجرت بی رویه ی مردم این مناطق به شهرها و به تبع آن جلوگیری از بروز مشکلات ناشی از مهاجرت موارد یاد شده تنها بخش کوچکی از ظرفیت های بالفعل و یا بالقوه ی این طرح عظیم فرهنگی است. یقینا هدایت و تقویت این گونه طرح ها به جای تخریب و حذف آن، می تواند زمینه ساز بروز یک حرکت عظیم و ثمربخش در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و خصوصا فرهنگی شود. حمید کمار/ نشریه مصلح

© 2020 تمام حقوق این سایت برای بسیج دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس تهران محفوظ می باشد.